Altın Oran Sanattan İnsan Vücuduna Kadar Her Şeyin Oranı

Doğada,insan vücudunda, sanatta estetikliği sağlayan tek orandır “Altın Oran”

Altın Oranın tam olarak ne zaman ortaya çıktığı tam olarak bilinmese bile ilk olarak  eski Mısır ve Yunan uygarlıkları tarafından kullanıldığı bilinmektedir.

Altın Oran “Fibonacci  Sayı Dizisi” olarak da bilinir.Hepimiz Fibonacci Sayılarını okulda,matematik dersinde görmüşüzdür.Tekrar etmek gerekirse: Fibonacci Sayıları, her sayının kendinden öncekiyle toplanması sonucu oluşan bir sayı dizisidir.( 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597, 2584, 4181, 6765…)

Fibonacci Dizisinde bir sayının kendisinden önceki sayıyla bölünmesiyle Altın Oran meydana çıkar ve sayılar büyüdükçe giderek Altın Orana daha fazla yaklaşır. Bir Fibonacci sayısının ile kendinden önceki sayıya bölümü ile elde edilen sonuç, 1,618’dir. Örneğin; 6765 / 4181 = 1,618… sonucunu vermektedir. Bu durum, 89!dan daha küçük olan Fibonacci sayıları için 0,01 gibi küçük bir farklılıkla ortaya çıksa da, büyük sayıların tamamında sonuç aynıdır. Yani dizideki ardışık iki sayının oranı, sayılar büyüdükçe Altın Oran’a yani 1.618’e yaklaşır, 89/55 ve sonrasında ise 1.618..’de sabitlenir.

Altın Oranın insanı hayrete düşüren diğer bir özelliği ise şudur:

Bir sayının tersi, 1’in o sayıya  bölünmesi ile elde edilen sonuçtur. Örneğin 2‘nin tersi 1/2=0,5‘tir.

Altın oranın tersi ise, 1 / 1,618 = 0,618‘dir. Yani altın oranın tersi, kendisinin 1 eksiğine eşittir.

Aynı şekilde altın oranın karesi (1,618)2 = 2,618‘e, yani kendisinin bir fazlasına eşittir.

Altın Dikdörtgen

Altın dikdörtgen, kenarları  Altın Orana göre ayarlanmış bir geometrik şekildir.

Altın Dikdörtgen sanat,mimari ve fotoğrafçılık gibi birçok alanda kullanılır.

Altın Dikdörtgenin çizimi için:

  1. Bir kare çizerek başlayalım…
  2. Şimdi, bu kareyi tam ortadan ikiye bölelim… İki eşit dikdörtgen olacak şekilde…
  3. Dikdörtgenlerin ortak kenarının, karenin tabanını kestiği noktaya pergelimizi koyalım
  4. Pergelimizi öyle açalım ki, çizeceğimiz daire, karenin karşı köşesine değsin, yani dairemizin yarı çapı, bir dikdörtgenin köşegeni olsun. 
  5. Sonra, karenin tabanını, çizdiğimiz daireyle kesişene kadar uzatalım. 

Yeni çıkan şekli bir dikdörtgene tamamladığımızda, karenin yanında yeni bir dikdörtgen elde etmiş olacağız.

İşte bu yeni dikdörtgenin taban uzunluğunun karenin taban uzunluğuna oranı Altın Oran’dır. Karenin taban uzunluğunun  büyük dikdörtgenin taban uzunluğuna oranı da Altın Oran’dır.

Bu elde ettiğimiz dikdörtgene “Altın Dikdörtgen” denir.

altın dikdörtgen

Altın Spiral

İçinden defalarca kareler çıkardığımız bu Altın Dikdörtgen’in karelerinin kenar uzunluklarını yarıçap alan bir çember parçasını her karenin içine çizersek, bir “Altın Spiral” elde ederiz.  

Altın spiral doğada sıkça rastlanılan bir şekil olduğu gibi insan yapımı eserlerde de karşılaşmak mümkündür.

altın spiral

Altın Oranın Bulunduğu Yerler

Ayçiçeği:

Doğadaki birçok canlıda Altın Oranla karşılaşmak mümkündür.Ayçiçeği de bunlardan biridir.Ayçiçeğinin merkezinden dışarıya doğru soldan sağa ve sağdan sola doğru tane sayılarının birbirine oranı Altın Oranı verir.

ay çiçeği

Papatya:

Papatyada da tıpkı ayçiçeğinde olduğu gibi bir oran mevcuttur.

İnsan Kafası ve İnsan Yüzü:

Bilindiği üzere her insanın kafasında bir yada birden saçın çıktığı düğüm noktası deniler yer vardır.Burada saçlar altın oran çıkartacak şekilde çıkmışlardır.

İnsan yüzünde ise durum şöyledir:Her insanın yüzünün birebir Altın Orana uyduğu söylenemez fakat örnek vermek gerekirse:

  • Yüzün boyu ile yüzün genişliğinin oranı
  • Yüzün boyu ve çene ucunun oranı ile kaşların birleştiği bölümün arası orantısı
  • Göz bebeklerinin mevcut aralığı ile kaşların mevcut aralığının oranı
  • Burun genişliği ile burun deliklerinin aralık olarak oranlanması
  • Ağız boyu ile burun genişliğinin oranlanması
  • Burun boyu ile dudak,ayrıca kaşların birleşim noktası aralığının oranı

Yüzünüzün tamamı olmasa da belirli bölümleri bu orana uyar.Yüzü Altın Orana birebir uyan bir insan bilindiği kadarıyla yoktur.

İnsan Vücudu:

İnsan vücudunda altın oran

a)Kollar:Kolları dirsek iki bölümü ayırır.Büyük olan üst bölüm ve küçük olan alt bölüm olarak ayrılır.Kolumuzun üst bölümünün alt bölüme oranı Atın Oranı vereceği gibi,kolumuzun tamamının üst bölüme oranı yine Altın Oranı verir.

b)Parmaklar:Parmakların üst boğumunun alt boğuma oranı Altın Oranı verir.Aynı zamanda parmağının tamamının üst bölüme oranı da Altın Oranı verir.

Mısır Piramitleri:

Mısır piramitleri insan eseri olarak dünyada ki en eski Altın Oran örneğidir.

Mısır Piramitlerinde,her bir piramidin tabanının yüksekliğine oranı Altın Oranı verir.

mısır piramidi

Leonardo da Vinci ve Eserleri:

Leonardo da Vinci’de birçok eserini Altın Oranı kullanarak yapmıştır.

a)Mona Lisa:Bu tablonun boyunun enine oranı altın oranı verir.Mona Lisa’nın yüzü de tabloya  Altın Oranı verecek şekilde yerleştirilmiştir.

b)Aziz Jerome:Bu tabloda da Mona Lisa’da olduğu gibi tablonun boyunun enine oranı Altını Oranı verir.

Çam Kozalağı:

Çam kozalağındaki taneler kozalağın altındaki sabit bir noktadan kozalağın tepesindeki başka bir sabit noktaya doğru spiraller oluşturarak çıkarlar.İşte bu spiraller yukarıda bahsettiğimiz gibi Altın Spiraldir.

Deniz Kabuğu:

Deniz kabuğunda da çam kozalağında olduğu gibi eğriler vardır.Bu eğrilerin tanjantı bize Altın Oranı verir.

Salyangoz Kabuğu

Salyangoz kabuğunda da Altın Spiral vardır.Eğer salyangoz kabuğunu bir düzleme aktarırsak düzlemde çıkan dikdörtgende bize Altın Dikdörtgeni verir.

Mimar Sinan ve Eserleri:

Mimar Sinan da birçok yapıtının mimarisini Altın Oran kullanarak yapmıştır.

Örnek vermek gerekirse:Süleymaniye ve Selimiye camilerinin mimarisi incelendiğinde birçok Altın Oran örneğine rastlanır.

Aynı zamanda:bilgisayar, tablet, telefon gibi teknolojik cihazların ekranları, fotoğraf çerçeveleri,futbol veya basketbol gibi çeşitli spor dallarının saha ölçüleri ayarlanırken,A4 A5 gibi kağıt ölçüleri belirlenirken daha aklınıza gelebilecek çoğu alanda Altın Oran kullanılır.