Yıldızların Sırrı

   Yıldızlar, büyük çoğunluğunu hidrojen ve helyum gazlarının oluşturduğu plazma küreleridir. Buradaki plazma küresi ifadesi iyonize olmuş gaz topluluğunu ifade etmektedir.

 Açık bir gecede çıplak gözle bir kaç bin yıldız gözlenebilir ve gökyüzünde samanyolu olarak bilinen özellikle zayıf yıldızların yoğun olduğu bir kuşak görülebilir. Küçük bir teleskopla bakıldığı zaman bile görülebilen yıldızların sayısı hızla artar. Güneş sisteminin bugün Galaksi deney; geniş ve basık bir yıldız sistemine ait olduğu bilinmektedir. Bu sistem
yaklaşık 100 milyar yıldız içerir. Galaksideki yıldızların çoğu şişkin merkezli (çekirdek), oldukça basıklaşmış bir disk üzerinde bulunur, aşağı yukarı küresel olan bir haloda daha az sayı da yıldız vardır. Bu diskin çapı
100.000 ışık yılı mertebesindedir. Bir ışık yılı ışığın bir yılda aldığı yoldur. (9.5×10 m). Diskin kalınlığı yaklaşık yalnız 1000 ışık yılıdır ve böylece görülüyor ki disk gerçekten oldukça basıktır.

   Galaksideki bütün yıldızlar diğer yıldızların gravitasyon çekim kuvveti etkisi altında hareket ederler, fakat fazla komşuları olmayan bir yıldız oldukça uzun bir süre aşağı yukarı serbestçe ve bir doğru boyunca hareket yörüngesi izler.

 Gökbilimciler bir yıldızın tayfını,parlaklığını ve uzaydaki hareketini gözlemleyerek o yıldızın kütlesi, yaşı,kimyasal bileşimi gibi özelliklerini belirleyebilir. Yıldızların hemen hemen tüm özelliklerini başlangıçtaki kütlesi belirler. Bu özelliklerin arasında parlaklık, büyüklük, yıldızın gelişimi, yaşam süresi ve kaçınılmaz sonu da bulunur. Yıldız ne kadar büyükse yaşam süresi de o kadar kısadır. Büyük yıldızların çekirdeklerinde daha büyük olan basınç, hidrojenin daha hızlı tükenmesine neden olur. En büyük yıldızlar ortalama bir milyon yıl yaşarken kütlesi en düşük olan kırmızı cüceler yakıtlarını çok yavaş tüketir ve on milyar ile yüz milyar yıl arasında yaşarlar.

Kaynaklar:  Bilim ve Teknik Dergisi Sayı 590,
Yıldızların Yapıları ve Evrimleri  J. Tayler, Sussex Üniversitesi